تخمین انرژی علوفه مراتع سیستان و بلوچستان با استفاده از مدل‌های ریاضی و بر اساس روش آزمایشگاهی تیلی و تری

غلامی, حسین

doi:10.22077/jlr.2025.4069

تخمین انرژی علوفه مراتع سیستان و بلوچستان با استفاده از مدل‌های ریاضی و بر اساس روش آزمایشگاهی تیلی و تری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

حسین غلامی

استادیار بخش تحقیقات تغذیه و فیزیولوژی دام وطیور مؤسسه تحقیقات علوم دامی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

10.22077/jlr.2025.4069

چکیده

چکیده
این پژوهش به منظور تخمین مقدار انرژی قابل استفاده دام از علوفه مراتع سیستان و بلوچستان و بدست آوردن معادلات پیش بینی انرژی قابل دسترس دام ها، از داده‌های تولید شده در مورد این مراتع و در نهایت تکمیل جداول استاندارد انرژی و مواد مغذی خوراک‌های دام و طیور ایران انجام شد. داده‌های خام از آزمایشگاه تغذیه مؤسسه تحقیقات علوم دامی کشور (از سال 1366 تا 1390) و گزارشات نهایی طرح‌های تحقیقاتی گرفته شد. داده‌های پایه، آزمایشات تعیین قابلیت هضم به روش آزمایشگاهی (تیلی و تری) در علوفه مراتع سیستان و بلوچستان بود. معادلات برازش شده خطی، لگاریتمی، معکوس، درجه دوم، درجه سوم، تابع توان، تابع اس و تابع نمایی حاصل از روش آزمایشگاهی دارای ضریب تعیین بالا و قابل قبول و معنی‌دار بودند. از بین معادلات فوق، برای مراتع سیستان و بلوچستان، معادله تابع خطی زیر:
ME (Mcal/ Kg DM) = -147 / 6 E -17 +0037/0 (DOMD g / Kg)
به دلیل دقّت و کاربرد ساده‌تر برای تخمین انرژی قابل متابولیسم پیشنهاد می‌شود. در این معادله ضریب تعیین بالا ( 998 / 0 R² =) و نمودار خطی صعودی بود که نشان دهنده ارتباط مثبت و مستقیم بین مواد آلی قابل هضم در ماده خشک و انرژی قابل متابولیسم است. با مقدار ماده آلی قابل هضم در ماده خشک(DOMD g . Kg) 10/476 گرم در کیلوگرم، مقدار انرژی قابل متابولیسم علوفه مرتعی سیستان و بلوچستان برابر 78/1 شد. با استفاده از معادلات انجمن ملی تحقیقات آمریکا (NRC)، مقدار انرژی قابل هضم 22/2، کل مواد مغذی قابل هضم (TDN) 36/50 درصد، انرژی خالص شیردهی 09/1، انرژی خالص نگهداری 94/0 و انرژی خالص رشد برای علوفه‌های مراتع استان سیستان و بلوچستان 38/0 بدست آمد.

کلیدواژه‌ها

مدل‌های ریاضی تخمین انرژی

روش آزمایشگاهی (تیلی و تری)

علوفه مراتع سیستان و بلوچستان

عنوان مقاله English

Estimation of energetic value of Sistan & Balochestan range plants through mathematical models based on Tilly and Terry method

نویسنده English

H Gholami

Assistant Professor, Animal Nutrition Department, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Animal Science Research Institute, Karaj, Iran.

چکیده English

This study was conducted to determine the amount of usable energy in Sistan and Baluchestan range plants for livestock to obtain of regression equations and completing the Iranian feed composition tables. The raw data were collected from the Animal Nutrition Laboratory of Animal Science Research Institute (ASRI) (from 1987 to 2011) and Animal Nutrition Laboratory of Tehran University as well as final report of some research projects. The Tilly & Terry experimental data used. Linear, logarithmic, inverse, quadratic, cubic, power, S, and exponential fitted equations with SPSS software from DOMD data were very significant. Among the fitted equations, the linear for its precision was chosen. For ME estimation of Sistan & Balochestan range plants DOMD as independent predictor and in this regard estimated metabolizable energy was equal: ME (Mcal/ DM) = -6.147E - 15 + 0.0037 (DOMD g/Kg). ME estimation of metabolizable and net energy for lactation (NE_L) of Sistan & Balochestan range plants was 1.78 base on tilly & terry method and NE_Lwas 1.09 Mcal/Kg DM. Net energy for maintenance (NE_m) and net energy for growth (NE_g) were receptively 0.94 and 0.38 Mcal/Kg DM.

کلیدواژه‌ها English

Mathematical models

Tilly and terry procedure

Sistan and Balochestan range plants